Człowiek przeżywa wszystko po raz pierwszy i bez przygotowania. To tak, jakby aktor grał przedstawienie bez żadnej próby. Cóż może być warte życie, jeśli pierwsza próba już jest życiem ostatecznym? Dlatego życie zawsze przypomina szkic. Ale nawet szkic nie jest właściwym określeniem, bo szkic to zawsze zarys czegoś, przygotowanie do obrazu, gdy tymczasem szkic, jakim jest nasze życie, to szkic bez obrazu, szkic do czegoś, czego nie będzie.
Nie ma nic lepszego w studiach niż ta chwila, kiedy mamy poczucie, że wszystkie egzaminy już są zdane, a nowy semestr zapowiada się bezproblemowo. Ale żeby to osiągnąć trzeba się trochę pomęczyć. Egzaminacyjne zmagania to horror znany każdemu studentowi. Dla niektórych jest to walka z wiatrakami. Czas poświęcony na ciężkie przygotowania, towarzyszący im stres, a efekt nie zawsze zadowalający. Innym to przechodzi mniejszym kosztem. Niezależnie od tego, do której grupy jest nam bliżej, egzaminy to radosny koniec żmudnych przygotowań. Dosłownie radosny – okazji do śmiechu nie brakuje.
Ściągania nie będzie
Nasz prowadzący na egzaminie próbował nas zastraszyć, mówiąc „Jak ktoś napisał proszę oddawać kartki, ściągania nie będzie” i uśmiechając się przy tym złowieszczo. Czy odniosło to jakiś skutek? Punkt widzenia zależy od punktu siedzenia, a jeśli ktoś jest doświadczony w sztuce ściągania i jeszcze w dodatku zajmie dobre miejsce, to nawet taki surowy prowadzący mu nie straszny. Mi niestety się nie udało, ale gdy tylko po zakończeniu wyszłam z sali, w oczy rzucił mi się kolega, który radośnie dzielił się swoim zwycięstwem – „Ale naściągałem!”. Ile to razy prowadzący zaprzeczają sami sobie mówiąc, że ściągania nie będzie... Jeśli się bardzo chce, można wszystko 😁
Zimno pani? A powinno być gorąco
Siedzimy na egzaminie. Prowadzący zaczyna rozdawać kartki, a koleżanka nakłada sweter, gdy ten przechodzi obok. Prowadzący zauważając to pyta rozbawiony: „Zimno pani? Na egzaminie zamiast gorąco, to zimno. No żadnych emocji. Widać, że tylko ja tu się wszystkim przejmuję”. i rzeczywiście ze wszystkich obecnych na sali, to on chyba przejmował się najbardziej – studentom trzeciego roku już żaden egzamin nie straszny 😊
Pan na egzamin? Zapraszamy
Egzamin rozpoczął się kilka minut temu. Wszyscy zajęli miejsca, a prowadzący przymierza się do rozdawania kartek. Nagle otwierają się drzwi i pojawia się kolega, który zostaje powitany salwą śmiechu. Nie pierwszy raz mu się to zdarzyło, właściwie to te jego spóźnienia stały się swego rodzaju tradycją u nas na roku i wszyscy już ten fakt zaakceptowali, ale takie spektakularne wejścia za każdym razem potrafią rozbawić tak samo. Prowadzący powitał go krótkim: „Pan na egzamin? To zapraszamy”, po czym wskazał mu miejsce.
Kolejne zagadnienie: depresja
Znajoma dostała od prowadzącego maila z zagadnieniami na egzamin. Szczerze ją ubawiło, gdy na tej liście zobaczyła następujące zagadnienie: depresja. Należy tutaj dodać, że studiuje nie psychologię, a matematykę XD Okazało się, że słownik zrobił prowadzącemu psikusa. Ale od razu skłoniło nas to do przemyśleń – a nóż to jedna z tych freudowskich czynności pomyłkowych… Może prowadzący chciał w ten sposób wyrazić, że nauka owych zagadnień będzie tak ciężka, że może przyprawić o depresję?
Dokąd zmierzasz i gdzie zamierzasz usiąść?
Studiuję na tej uczeni już trzeci rok, więc można powiedzieć, że swoje przeżyłam. Myślałam, że niewiele już mnie może tu zaskoczyć. Jednak gdy zobaczyłam obowiązujący na tegorocznym egzaminie „schemat siadania”, natychmiast zmieniłam zdanie. z takim podejściem do problemu zajmowania miejsc na egzaminie się jeszcze nie spotkałam 😂
Na koniec jeszcze jeden obrazek, już niezwiązany z egzaminami, a bardziej powinien się znaleźć w poście „Kiedy mama pyta, co robisz na studiach”, ale dopiero teraz podsumowując ten semestr sobie o nim przypomniałam.
W różnym celu uczęszczamy na wykłady. Jedni chcą się czegoś interesującego nauczyć, inni omówić tematy, których nie można odłożyć na później, jeszcze inni, żeby poczytać, albo coś obejrzeć. Ale czasem bywa też tak, że wykłady są podróżą do czasów przedszkola, kiedy to człowiek robił wycinanki i wyklejanki, a jedyne, co było w tym potrzebne to kreatywność. Niedawno też mieliśmy taką okazję, choć nie wszyscy przyjęli ten fakt entuzjastycznie.
W Warszawie nie ma wschodów i zachodów. Noc niezauważenie przechodzi w dzień, a dzień w noc, i raczej nikogo specjalnie to nie interesuje. Wszystko toczy się własnym, niezależnym rytmem – słońca po prostu nie ma, a zaraz potem jest, by wieczorem, ukryte za budynkami, z powrotem po cichu zniknąć.
Przed świętami, poszłam do biblioteki oddać książkę. Zastrzegłam sobie, że tylko ją oddam i żadnej innej nie wezmę, bo zapas na święta mam już wystarczający. Ale jak to mam w zwyczaju nie mogłam wyjść z biblioteki nie sprawdziwszy półki z nowościami. I tam zobaczyłam obiekt mojego pożądania – tak po prostu sobie leżała i mogłam ją dostać bez kolejki. Wtedy moje postanowienie o niewypożyczaniu większej ilości książek niż zdążę przeczytać po raz kolejny zostało złamane 😂
Maniek ma za sobą misję w Afganistanie. Ta historia ukazuje, że jest to jedno z doświadczeń, które pozostają w człowieku już na zawsze. Próbuje on na nowo odnaleźć się w świecie, który po powrocie z Afganistanu stał się dla niego zupełnie obcym światem. Swój świat próbuje też odnaleźć Zuza, jego sąsiadka. Usiłuje rozwikłać tajemnicę, która związana jest ze śmiercią jej matki, zaś jej bliscy uparcie milczą w tej kwestii. Zuza bierze więc sprawy w swoje ręce. Historia jest połączeniem opowiadań dwóch osób, tak różniących się od siebie. Może jednak znajdzie się coś, co będzie dla nich wspólne?
Mój ojciec, zwyczajny, normalny i w tej normalności wspaniały, każdy by chciał mieć takiego ojca, i matka, której udało się wyrwać z rodzinnego schematu, skończyć studia, wychować mnie, Milenę i trochę też ojca, wreszcie Milena, z jej spokojem, obojętnością i uporem, wszyscy oni stoją teraz obok mnie, i wszyscy razem ze mną trzymają palce na spuście.
Trudno mi jednoznacznie powiedzieć, o czym jest ta książka, bo porusza wiele problemów. Na szczególną uwagę zasługuje styl opowiadania. Historia opowiedziana jest prosto, swobodnie bez zbędnych upiększeń, ale narrator niejednokrotnie potrafi rozbawić czytelnika, czy rzucić jakąś zaskakującą lub inspirującą myśl. Jednocześnie od książki trudno się oderwać, czyta się tak lekko, że można to zrobić za jednym podejściem. Zwykle unikam książek, które choć trochę poruszają tematykę wojenną. Jednak tutaj ten problem dotknięty był w dość przystępny i ciekawy dla mnie sposób.
Największym plusem było to, że w tej powieści właściwie ciężko dopatrzyć się jakiegokolwiek schematu. Cały czas niecierpliwie czekałam na rozwój wydarzeń, nie mając nawet przypuszczeń, czym autor w efekcie może mnie zaskoczyć. Bohaterowie są interesującymi postaciami, a ich historia przekazana jest tak naturalnie, bez żadnego patosu.
„Horyzont” to jedna z historii, które nie mają jasnego i oczywistego przekazu. Daje czytelnikowi dużą swobodę w odbiorze, przez to każdy może z niej wyciągnąć coś dla siebie. W moim odczuciu jest to przede wszystkim opowieść o człowieku i o tym, jak nierozerwalnie związany jest ze swoją przeszłością. Uzmysławia nam, że można zrobić krok do przodu tylko jeśli się ją zaakceptuje taką jaką jest, niezależnie od tego, jak ciężkie czy bolesne prawdy się w niej znajdują.
Jeśli macie ochotę na lekką powieść, która w wyjątkowy sposób porusza ważne tematy, skłania do zastanowienia, a przy okazji dobrze się ją czyta, to ta pozycja będzie odpowiednia. Do tej pory zastanawiały mnie wszystkie zachwyty nad tą książką i wystawiane wysokie oceny, gdziekolwiek bym nie spojrzała. Teraz już rozumiem.
Tak często używamy, bądź też nadużywamy słowa „zakochać się". Zakochać się można przecież dosłownie we wszystkim. Ile razy mówię, że zakochałam się w tej książce, czy w tej piosence. O osobach już nie wspominając. Czy zawsze używamy tego słowa świadomie? Czym tak naprawdę jest zakochanie? Od zawsze ciekawiło mnie to zjawisko. Skąd bierze się zakochanie, co sprawia, że się zakochujemy i od czego to zależy? Nurtowało mnie to, aż do momentu, gdy znalazłam film, który tutaj zamieściłam. Nie dawał on w pełni wyczerpującej odpowiedzi na moje pytanie, ale nieco rozjaśnił mi sprawę i zachęcił do szukania odpowiedzi w różnych źródłach, co też zrobiłam. Wybrałam najciekawsze rzeczy, które dzisiaj w dniu zakochanych warto omówić.
Przyjrzyjmy się najpierw definicji zakochania. Wikipedia definiuje zakochanie jako stan związania emocjonalnego z drugą osobą, który charakteryzuje się nieustającymi myślami o tej osobie i pragnieniem przebywania z nią. W przypadku niedostępności obiektu uczuć osoba zakochana nierzadko cierpi. Zakochanie często błędnie nazywane jest miłością. Natomiast miłość zdefiniowano tam jako uczucie, typ relacji międzyludzkich, zachowań, postaw. Często jest inspiracją dla dzieł literackich lub malarstwa. Stanowi ważny aspekt psychologii, filozofii i religii. Jak dla mnie nie jest to wystarczająco jasna definicja, więc postanowiłam szukać dalej.
O miłości już pisałam rok temu w poście „O poważnej chorobie psychicznej, której nie leczymy”. Dzisiaj natomiast chcę przyjrzeć się bliżej zjawisku zakochania. Skoro miłość jest na liście chorób psychicznych, to co należy powiedzieć o zakochaniu?
Okazuje się, że zakochanie to coś naturalnego, właściwego każdemu człowiekowi jak jedzenie czy spanie. Zakochujemy się, ponieważ to typowe dla naszego funkcjonowania.
Chemia w mózgu, Bóg czy szatan?
We wspomnianym wcześniej filmie padły chyba wszystkie możliwe przypuszczenia na temat tego, co jest przyczyną stanu zakochania. Chemia w mózgu, Bóg, szatan, a nawet oddziaływania grawitacyjno–magnetyczne wytwarzane przez serce każdego człowieka. Zatem domysłów było mnóstwo, a niektóre były bardzo kreatywne 😂Kto miał rację? Przyjrzyjmy się procesowi zakochania najpierw od strony biologiczno–chemicznej.
Są źródła, które mówią, że samo zakochanie się trwa zaledwie jedną piątą sekundy. Tak niewiele potrzeba, by dopadł nas ten dziwny stan. Na tyle krótko, że można nawet ten moment przegapić. Gdy się zakochujemy, w naszym mózgu zaczyna równolegle pracować 12 różnych regionów.
Wyróżnia się trzy hormony, które mają udział w procesie zakochiwania się. Są to neroadrenalina, dopamina i serotonina. Neroadrenalina wywołuje podniecenie, euforię i przypływ dobrej energii. Przyspiesza bicie serca, podnosi ciśnienie krwi oraz powoduje czerwienienie się na widok ukochanej osoby. Dopamina nazywana cząsteczką szczęścia odpowiada za odczuwanie przyjemności oraz przypływ aktywności. Jednak wpływa również na utratę apetytu czy strach przed utratą ukochanej osoby. Zaś serotonina, a raczej jej gwałtowny spadek jaki następuje w procesie zakochania powoduje z kolei rozdrażnienie, brak koncentracji, bezsenność, obsesyjne myśli czy nawet stany depresyjne. Ilość tych trzech neuroprzekaźników w mózgu Ilość w mózgu tych neuroprzekaźników jest kontrolowana przez fenyloetyloaminę (ang. PEA). Związek ten, nazywany potocznie „narkotykiem miłości”, w strukturze oraz działaniu podobny jest do amfetaminy. Fenyloetyloamina ma właściwości odurzające, odpowiedzialna jest za euforię, radość, podniecenie i pewność siebie zakochanej osoby. Z drugiej strony powoduje bezsenność, niepokój, zaburzenia łaknienia, brak tchu i koncentracji oraz przyspieszenie bicia serca.
Gdy zakochanie przerodzi się w coś więcej
Z badań wynika, że zwykle pomiędzy 18 a 48 miesiącem (4 rokiem) związku, cały szalejący ogień miłości powoli się wypala i przygasa. Wtedy zakochani mogą się nawet rozstać… Na szczęście, nie jest to reguła.
Za trwałość związku odpowiadają dwa inne hormony: oksytocyna i wazopresyna. Oksytocyna łagodzi stres i ból oraz ma działanie uspokajające i relaksacyjne. To „hormon przytulania”. Mężczyźni i kobiety wytwarzają go, kiedy dotykają się i obejmują. Wazopresyna natomiast wytwarzana jest w chwilach stresowych. Hormon ten nazywany jest ponadto cząsteczką wierności. Jego niski poziom może sprawiać, że mężczyźni rezygnują ze związku i szukają nowych partnerek.
Poczucie przywiązania, bezpieczeństwa i stabilizacji w związku dają również wytwarzane hormony szczęścia – endorfiny. Podobnie jak spokrewniona z nimi morfina przynoszą dwojgu ludziom spokój, optymizm, poczucie ciepła i harmonii. Pomagają wytrwać w dobrym związku aż do śmierci.
Miłosna mapa, czyli w kim się zakochujemy i dlaczego
Teraz spojrzymy na zakochiwanie się od strony psychologicznej. Choć pierwsze, co zauważamy podczas spotkania to wygląd drugiej osoby, przy wyborze naszych uczuciowych partnerów kierujemy się czymś więcej niż wzrokiem. Pytanie brzmi: czym dokładnie?
Pierwsza faza eliminacji ma charakter kulturowy. Wizerunek naszego idealnego partnera i oczekiwania względem niego zostają zakodowane w naszym umyśle we wczesnych latach naszego życia. Zanim osiągniemy osiem czy dziewięć lat, w naszym mózgu utrwalone zostają „miłosne mapy", matryce zmysłowo-intelektualne, które zawężają krąg potencjalnych obiektów zainteresowań do osobników zdolnych przywołać pewne określone wspomnienia — zapachów, zachowań, typu poczucia humoru, a także wyglądu. Nikt oczywiście nie zrekonstruował jak dotąd rzeczywistej „miłosnej mapy" i nawet w przybliżeniu nie jesteśmy w stanie przewidzieć, jakie cechy innego człowieka wywołają w nas rezonans uczuciowy. Nie jest jednak przypadkiem to, że na ogół wiążemy się emocjonalnie z człowiekiem, z którym możemy się dobrze porozumieć, przy którym możemy czuć się bezpiecznie i który nie jest nam całkowicie obcy kulturowo.
A może jednak zapach?
Niektóre źródła podają, że proces zakochania zaczyna się od zapachu. Ważna jest naturalna woń i - prawdopodobnie - ukryte w niej bezwonne feromony. Ich istnienie u człowieka nie jest jeszcze wyczerpująco zbadane przez naukę. W każdym razie, zapach dociera do nosa, gdzie napotyka bardzo czuły narząd lemieszowo-nosowy. Ten z kolei aktywuje podwzgórze - mały obszar w mózgu. Jeśli wszystko „do siebie pasuje”, zaczynamy się interesować partnerem, nasze szare komórki zaczynają świecić (widać to podczas badania pozytronową tomografią emisyjną (PET)), zaś podwzgórze zaczyna wydzielać fenyloetyloaminę.
Może ewolucja?
W zależności od płci preferujemy różne cechy u naszych partnerów. Panowie najczęściej wymieniają urodę i młodość kobiety. Panie skupiają się bardziej na pozycji społecznej mężczyzny, jego inteligencji, pracowitości, dojrzałości, opiekuńczości i zasobności portfela.
Naukowcy twierdzą, że te upodobania to spadek po naszych przodkach. W czasach, gdy po Ziemi biegały mamuty, a ludzie żyli w jaskiniach, role społeczne były jasno określone. Kobieta rodziła dzieci i opiekowała się nimi, a mężczyzna, jako z natury silniejszy, polował na wspomniane wcześniej mamuty, aby zdobyć pożywienie i zapewnić rodzinie przetrwanie.
Preferowane cechy wiążą się z możliwością wypełnienia tych ról. Kobieca uroda traktowana jest jako objaw zdrowia niezbędnego do urodzenia i wychowania potomstwa. Na przykład w większości kultur za zgrabną uważa się kobietę, która ma szczupłą talię i pełne biodra, a taka sylwetka świadczy o dobrym przystosowaniu do porodu. To samo znaczenie ma młody wiek.
Cechy, które kobieta ceni w partnerze wiążą się z umiejętnością zapewnienia jej dzieciom jak najlepszych warunków życiowych. Pieniądze zarabiane przez mężczyznę umożliwiają zdobywanie pożywienia i innych dóbr materialnych. Zaś jego dojrzałość i opiekuńczość pozwalają mieć nadzieję, że podzieli się swoją zdobyczą z rodziną.
Czy długotrwałe zakochanie jest dobre?
Zakochanie jest szkodliwym stanem, obniża próg bólu, wydziela się dopamina, a nieustanny „haj” dopaminowy może prowadzić do Parkinsona. Oniżenie się poziomu serotoniny, które towarzyszy zakochaniu również nie jest zjawiskiem korzystnym, ale na to jest sposób. Jeśli jesteś przygnębiony powodu zakochania, najedz się czekolady 😁
Okazuje się zatem, że zakochanie to złożony proces, a jego źródeł należy szukać w różnych płaszczyznach funkcjonowania człowieka. Na ten temat można by jeszcze wiele napisać. Psychologia opisuje wiele zjawisk, które mają swój udział podczas zakochiwania się. Jednak miłość często wymyka się psychologicznym analizom. Zdarza się, że wszystkie te zbadane naukowo prawidłowości muszą skapitulować wobec nieprzewidywalności ludzkiej natury.
Na koniec zostawiam Was z piosenką Maryli Rodowicz, która moim skromnym zdaniem jest niedościgniona jeśli chodzi o śpiewanie o miłości 😊
Źródła, które wykorzystałam:
Szymborski K., 2004. Chemia miłości (http://www.racjonalista.pl/kk.php/s,3692)
